8. Maging Matibay at Matatag

“Samakatwid, kasindami ng sumapit sa ganito, nalalaman ninyo sa inyong sarili, ay matibay at matatag sa pananampalataya, at sa bagay kung saan sila ay ginawang malaya” (Helaman 15:8).

Pagtatakda ng mga Hangganan Upang Protektahan ang Sarili Natin at ang Ating Pamilya

Madalas na nag-aalangan tayo kung alin ang uunahin sa pagitan ng pagsuporta sa mga mahal natin sa buhay at pagsisikap na matugunan ang mga sarili nating pangangailangan para sa ikabubuti at kaligtasan, lalo na kung patuloy na nakikipagbuno ang mga mahal natin sa buhay sa mapaminsalang pag-uugali. Gusto nating ipakita ang ating pagmamahal sa kanila samantalang kasabay nito ang pagprotekta sa ating sarili at sa iba. Ang matutuhan kung paano mahalin at protektahan ang ating sarili ay hindi lamang mahalaga sa pangangalaga ng ating pag-unawa sa sariling kahalagahan kundi isa ring pagpapala sa ating mga mahal sa buhay.

Ang pagtatakda ng mga hangganan ay nangangahulugan na naglalagay tayo ng hangganan o limitasyon sa ilang partikular na gawain o indibiduwal na hindi natin pahihintulutang tawirin ng iba. Ang pag-unawa sa konseptong ito at pagkakaroon ng kakayahang magtakda ng mga hangganan ay tumutulong na maiwasang maramdaman natin na mga biktima tayo.

Tutulungan tayo ng mga hangganang itinakda natin na matugunan ang ating pangangailangang espirituwal, emosyonal, at pisikal, at madama sa dakong huli na tayo’y ligtas at mapayapa. Kailangan nating madama na ligtas at maayos tayo nang sa gayon lubos na magawang magmahal at maglingkod sa iba. Gayunman, kapag hindi sapat na natutugunan ang ating mga pangangailangan, tayo ay may responsibilidad na kausapin ang mga mahal natin sa buhay sa paraang binibigyan natin sila ng kalayaang magpasiya kung tutulungan ba nila tayo o hindi.

  • Paano nakatutulong sa iyo ang mga hangganang inilatag mo na madamang ligtas at maayos ka? Paano nakatutulong ang mga ito sa iyo na magpakita ng pagmamahal sa sarili at sa iba?

Pagiging Bukas at Tapat

May kahirapan ang maging bukas at tapat sa ating mga mahal sa buhay tungkol sa sakit na nararamdaman natin at kung gaano natin kailangan ang tulong nila. Gayunpaman, ang ating kahinaan ang tumutulong sa atin na magpakatotoo at sa ating mga mahal na makaugnay sa atin nang mas mabuti. Kung patuloy na tumatawid sa mga hangganang itinakda natin ang mga mahal sa buhay sa pamamagitan ng pagiging salbahe o pagkamuhi na bunga ng kanilang mga pagpili, sa gayon ang pagpapatupad sa kabayaran ng ginawa ang siyang pinakamagandang hakbang na gawin sa susunod. Itinuro ng Pangulong Russell M. Nelson na “ang tunay na pagmamahal sa makasalanan ay kailangan ng matapang na pakikipagharap—hindi ng pagsasawalang-kibo! Ang tunay na pagmamahal ay hindi sumusuporta sa pag-uugaling nakapipinsala sa sarili” (“Teach Us Tolerance and Love,” Ensign, Mayo 1994, 71).

May responsibilidad tayong magtakda at malinaw na ipaalam ang mga hangganan, gumawa ng mga patakaran, at papanagutin ang mga miyembro ng pamilya sa kanilang mga pagpili. Ito ay hindi ginagawa para kontrolin ang iba kundi para mabawasan ang negatibong epekto nito at tulungan ang mga pamilya natin na manatiling ligtas at maayos. Ang pagtatakda ng mga hangganan ay tumutulong din sa atin na alalahanin ang ating halaga bilang mga anak ng Diyos at malaman na tayo ay karapat-dapat sa pagmamahal at kabaitan sa ating buhay. Natuklasan ng maraming asawa at kapamilya na kapag bukas silang nag-uusap tungkol sa kanilang nadarama at nararanasan at pagkatapos ay magtatakda ng mga hangganan at katumbas na kabayaran nito, mas higit na nauunawaan ng kanilang mga mahal sa buhay ang nakasisirang epekto ng kanilang mga pagpili at kilos. Ang maranasan ang mga kabayaran [na dulot ng maling pagpili] ay maaaring magbigay sa mga mahal natin sa buhay ng motibasyong kailangan nila upang maghangad na gumaling at bumuti. Ang pagtatakda ng mga hangganan ay makatutulong din na anyayahan ang Espiritu sa ating mga tahanan at sa buhay ng ating mga kapamilya dahil tutulungan tayo nito na maging bukas, tapat, mapagpakumbaba, at magkaroon ng kumpiyansa at magbibigay-daan ito sa ating mga mahal sa buhay na gamitin sa mas mabuti ang kanilang sariling kalayaang pumili.

  • Paano pinagpala ang buhay mo ng pagiging tapat at bukas sa iyong relasyon sa mahal mo sa buhay?

  • Kung sa pakiwari mo ay hindi mo kayang maging bukas o tapat sa iyong mahal sa buhay na tulad ng gusto mo, ano ang magagawa mo para makapag-usap nang mas maayos?

Pagpapatupad ng mga Kabayaran Kapag Tumawid sa Hangganan

Kung patuloy na hindi igagalang ng mga mahal natin sa buhay ang mga hangganan natin, kailangan nating maglaan ng kaukulang kabayaran. Kapag ginawa natin ito, dapat nating hingin ang patnubay ng Panginoon. Matutulungan tayo ng Espiritu na malaman ang pinakamainam para sa mga mahal natin sa buhay at sa atin. Walang isang paraan na tama para sa lahat.

Gayunpaman, may ilang partikular na alituntunin na makagagabay sa atin sa pagtatakda ng mga hangganan at katumbas na kabayaran para sa mga miyembro ng ating pamilya. Halimbawa, dapat nakabatay ang ating mga hangganan at katumbas na kabayaran sa alituntunin ng kalayaang pumili—dapat nakasentro ang mga ito sa magagawa at gagawin natin sa halip na sa gusto o inaasahan nating gagawin ng iba. Ang mga hangganan at katumbas na kabayaran ay dapat malinaw at kongkreto. Ang mga ito ay dapat na inspirado at ipaalam nang may pagmamahal, hindi nang may galit o bilang parusa. Maaaring kapalooban ang mga ito ng natural na resulta ng mga ginawang aktibidad. Magsimula tayo sa simple at malinaw na mga limitasyong ipatutupad natin. Halimbawa, isang angkop na hangganan na maaaring simulan ay igiit na maging malaya ang ating mga tahanan sa pornograpiya, sa mga pagkain na may sangkap na nakapipinsala o kaugnay na mga bagay na may negatibong impluwensya. Kung tinawid ang isa sa mga hangganan ito ng isa sa ating mga mahal sa buhay, sa gayon natin ipatutupad ang mga kaugnay na kabayaran. Sa pamamagitan nito ipinaaalam natin sa ating mga mahal sa buhay na may mga limitasyon tayo at hindi natin ipahihintulot na umiral ang maling pag-uugali.

Itinuturo ng ebanghelyo sa atin ang huwaran ng ating Ama sa pagbibigay ng mga kautusan at pagkatapos ay hayaang magbayad dahil sa pagsuway. Halimbawa, itinuturo sa atin ng mga banal na kasulatan na kung susuwayin natin ang mga kautusan, hindi natin makakasama ang Espiritu sa tuwina (tingnan sa Mosias 2:36). Sa ating buhay, ang pagtatakda ng mga hangganan sa masasamang pag-uugali ng ating mga mahal sa buhay ay nagpapaalala sa atin na tayo ay karapat-dapat mahalin at igalang. Kailangang maunawaan ng ating mga mahal sa buhay na ang ating mga hangganan ay tungkol sa ating obligasyong sundin ang ikalawang dakilang kautusan na mahalin ang sarili pati na ang ating kapwa (tingnan sa Mateo 22:39). 

Dapat nating asahan na sasalungatin ang ating mga hangganan at kailangang ipatupad ang kabayaran. Ngunit maaari rin nating isaisip na ang mga pagkakamali ay mga oportunidad para matuto. Kapag naglatag tayo ng mga katumbas na kabayaran para sa ilang mga gawa, ito ay isang bagay na dapat handa at may kakayahan tayong isagawa sa diwa ng pag-ibig at pagkatuto. Ang mga hangganan at katumbas na kabayaran na inilatag natin ay dapat itatag sa karunungan, nang naaayon sa ebanghelyo, at sa patnubay ng Banal na Espiritu. Maaari rin tayong humingi ng tulong sa pamamagitan ng pagkonsulta sa isang pinagkakatiwalaang tao, mga lider sa simbahan, o mga propesyonal na tagapayo. Ito ay tumutulong sa atin na suriin ang ating pag-iisip at maging alisto sa anumang hangganan o katumbas na kabayaran na hindi naganyak ng tunay at mapagmahal na mga alituntunin.

Tutulungan at susuportahan tayo ng Panginoon kapag tayo ay nagtakda ng mga limitasyon at isinagawa ang mga katumbas na kabayaran para sa kaligtasan at kapakanan ng ating mga pamilya. Kapag ginawa natin ito, ang Kanyang impluwensya ay maghahatid ng ibayong kapayapaan sa ating buhay at sa buhay ng mga taong mahal natin.

  • Paano nakatutulong ang mga hangganan at katumbas na kabayaran sa iyo at sa mga mahal mo sa buhay na matagpuan ang landas ng pagpapagaling?

  • Ano ang ilang katumbas na kabayaran na maaaring ipatupad kung tumatawid sa hangganan ang iyong mahal sa buhay?

  • Paano ka angkop na tutugon sa isang mahal sa buhay na paulit-ulit na hindi iginagalang ang mga hangganang itinakda mo?

Paggawa ng Lahat ng Makakaya upang Ingatan ang Ating mga Relasyon

Ang pasakit na nadarama natin dahil sa pagpili ng ating mga mahal sa buhay ay tila mahirap kayanin. Maaaring makita natin ang ating sarili na nag-iisip, “Hanggang kailan ko pagtitiisan ito?” Kung minsan, tila ang tanging magagawa para mapanatag ay lumayo tayo sa ating mga mahal sa buhay o kaya’y tapusin ang relasyon natin sa kanila. Sa kabilang banda, dapat nating gawin ang lahat ng makakaya upang pangalagaan ang ating mga ugnayan sa pamilya.

Ang kasagraduhan ng kasal at pamilya ay itinuro nang paulit-ulit ng mga sinauna at makabagong propeta at apostol. Itinuro ni Elder M. Russell Ballard:

“Nananawagan ako sa mga miyembro ng Simbahang ito at sa matatapat na magulang, lolo’t lola, at mga kamag-anakan saanman na mahigpit na manangan sa dakilang pagpapahayag [ang mag-anak] na ito, na iwagayway itong tila “bandila ng kalayaan” ni Heneral Moroni, at tapat na ipamuhay ang mga tuntunin nito.…

“Sa mundo ngayon, kung saan laganap ang pag-atake ni Satanas sa pamilya, dapat gawin ng mga magulang ang lahat ng makakaya nila upang patibayin at ipagtanggol ang kanilang pamilya” (“Ang Pinakamahalaga ay Kung Ano ang Mananatili Hanggang sa Kabilang-Buhay,” Ensign o Liahona, Nob. 2005, 42, 43).

Dapat nating hangarin ang patnubay at lakas ng Panginoon upang tulungan tayo habang sinisikap nating alamin ang Kanyang kalooban hinggil sa relasyon natin sa pamilya.

  • Ano ang magagawa mo upang ipakita ang katapatan sa relasyon ninyo sa pamamagitan ng pagpapanatili ng malilinaw na limitasyon?

  • Paano nakatutulong ang pagpapanatili ng mga hangganan para pangalagaan ang iyong pagpapahalaga sa sarili?

Pagkilala na Hindi Natin Kailangang Tiisin ang Mapang-abusong Pag-uugali ng mga Mahal sa Buhay

Ang anumang pang-aabuso na nararanasan natin sa kamay ng mga mahal natin sa buhay ay hindi katanggap-tanggap. “Ang pang-aabuso ay pisikal, emosyonal, seksuwal, o espirituwal na pagmamalupit sa ibang tao. Hindi lamang ito makapipinsala sa katawan, kundi malalim itong makaaapekto sa isipan at espiritu, na sumisira sa pananampalataya at sanhi ng pagkalito, pagdududa, kawalang-tiwala, pag-uusig ng budhi, at takot” (Responding to Abuse: Helps for Ecclesiastical Leaders [1995], 1). Ang mga taong may masimbuyong pag-uugali kung minsan ay mapang-abuso ang pag-uugali. Samantalang nananalangin tayo na nawa’y mapuspos ang ating puso ng “pagpapatawad at pagmamahal” (“Aba Naming Kahilingan,” Mga Himno, blg. 102), alam natin na hindi inaasahan o hindi gusto ng Panginoon na tiisin natin ang pang-aabuso. Mahalaga para sa atin ang gumawa ng mga kinakailangang hakbang para pangalagaan ang ating kapakanan, manatiling ligtas, at itigil ang pang-aabuso. Maaaring kailangan nating humingi ng tulong sa Ama sa Langit, sa mga lider ng Simbahan, o iba pang mga pinagkakatiwalaang tao tungkol sa kung paano poprotektahan ang ating sarili.

Sa ilang pagkakataon ang paghihiwalay o diborsyo ay mabibigyang-katwiran. Sinabi ni Elder Dallin H. Oaks:

“Alam namin na marami sa inyo ang mga inosenteng biktima—mga miyembrong ang dating asawa ay paulit-ulit na sumira sa mga sagradong tipan o iniwan o ayaw gampanan ang mga responsibilidad ng isang asawa sa mahabang panahon. Ang mga miyembrong dumanas ng gayong pang-aabuso ay alam mismo ang mga sitwasyong mas malala pa kaysa sa diborsyo.

“Kung lumamig ang pagsasama ng mag-asawa at wala nang pag-asang magkabalikan pa sila, kailangang may paraan para wakasan ito” (“Diborsyo,”Ensign o Liahona, Mayo 2007, 70–71).

Kapag nag-iisip ng paghihiwalay o diborsyo, mas makabubuting humingi ng payo sa mga lider ng Simbahan at sa iba. Gayunman, ito ay personal na desisyon na ginagawa natin sa patnubay ng Panginoon.

  • Paano ka angkop na tutugon sa mahal sa buhay na abusado?

Pag-aaral ng Ebanghelyo

Sa pag-aaral mo sa resources na nakalista sa ibaba, mapanalanging pag-isipan kung paano mo maipamumuhay ang mga alituntuning itinuturo nito. 

Moroni 8:16 (“Sapagkat ang ganap na pag-ibig ay nagwawaksi ng lahat ng takot.”)

Doktrina at mga Tipan 1:3132 (Ang Panginoon ay hindi makatitingin sa kasalanan nang may pinakamaliit na antas ng pagsasaalang-alang, subalit patatawarin Niya tayo kapag nagsisisi tayo.)

John K. Carmack, “When Our Children Go Astray,” Ensign, Peb. 1997, 6–13

Russell M. Nelson, “Teach Us Tolerance and Love,” Ensign, Mayo 1994, 69–71

Dallin H. Oaks, “Diborsyo,” Ensign o Liahona, Mayo 2007, 70–73

Dallin H. Oaks, “Pag-ibig at Batas,” Ensign o Liahona, Nobyembre 2009, 26–29

Dieter F. Uchtdorf, “Patuloy na Magtiyaga,” Ensign o Liahona, Mayo 2010, 56–59

“Mga Responsibilidad sa Pamilya,” Mga Alituntunin ng Ebanghelyo (2011), 212–17

“Pagtugon sa mga Hamon sa Pagsasama ng Mag-asawa,” Marriage and Family Relations: Instructor’s Manual (2000), 18–22

 

Personal na Pag-aaral at Pagsasabuhay

Ang mga sumusunod na aktibidad ay para sa ikahuhusay ng iyong pag-aaral at pagsasabuhay ng mga alituntuning ito. Magtabi ng isang journal ng iyong mga iniisip, damdamin, pananaw at plano para maisabuhay ang natutuhan mo. Habang nagbabago ang mga pangangailangan at sitwasyon sa buhay mo, bibigyan ka ng mga bagong ideya ng pag-ulit sa mga aktibidad na ito.

  • Pag-aralan at pagnilayan ang mensahe nina Elder Dallin H. Oaks sa “Pag-ibig at Batas” at Pangulong Russell M. Nelson “Teach Us Tolerance and Love” at hanapin ang mga alituntunin na may kinalaman sa pagtatakda ng mga limitasyon at pagpapakita ng pagmamahal. Isipin ang mga limitasyon na inilatag o plano mong ilatag. Suriin ang mga ito ayon sa konteksto ng mga alituntuning ito ng ebanghelyo. Sa iyong journal, itala ang mga nasasaisip at ideya mo sa pagsasabuhay ng mga alituntuning ito.

  • Maaari mong kausapin ang isang taong pinagtitiwalaan mo tungkol sa iyong kasalukuyang sitwasyon, tulad ng pinuno ng Simbahan o isang tao na may personal o propesyonal na karanasan kaugnayan sa sitwasyong kinakaharap mo. Humingi ng payo sa taong ito tungkol sa mga limitasyon o katumbas na kabayaran na kinakailangan at makatwiran. Bukod pa rito, hingin ang patnubay ng Ama sa Langit sa pamamagitan ng panalangin. Ano sa pakiwari mo ang dapat mong gawin?

  • Pag-aralan at pagnilayan ang mensahe ni Elder John K. Carmack na “When Our Children Go Astray.” Isipin kung paano maipakikita ng mga magulang ang pagmamahal nang hindi kinukunsinti ang kasalanan. Alin sa mga binanggit na alituntunin sa mensaheng ito ang angkop sa iyong sitwasyon? Gumawa ng isang plano ng pagkilos batay sa mga pahiwatig na natatanggap mo.

  • Pag-isipan ang mga alituntuning matatagpuan sa mga himno at awit na ito: “Maglakas-loob, Tama’y Gawin” (Aklat ng mga Awit Pambata, blg. 80); “Ang Diyos sa Akin ay Nagbigay ng Templo” (Aklat ng mga Awit Pambata, blg.73); “Aba Naming Kahilingan” (Mga Himno, blg.102); “Pag-ibig sa Tahanan” (Mga Himno, blg. 183); “Father, Cheer Our Souls Tonight” (Hymns, blg. 231); “Gawin ang Tama” (Mga Himno, blg. 144).

Gabay sa Pagsuporta: Tulong para sa mga Asawa at Pamilya ng mga Taong Nagpapagaling

Mga Asawa at mga Pamilya

Pumili ng Bahagi
Pambungad
1234
5678
9101112